Een drugslokbus, door de gemeente verstopte ‘drugsafvaldumpingen’, keukentafelgesprekken bij de boer thuis: het zijn enkele voorbeelden om ondermijning onder de aandacht te brengen bij de inwoners van de gemeente Tytsjerksteradiel. De bewustwordingscampagnes van de laatste jaren zijn nodig, aldus waarnemend burgemeester Tineke Schokker. “Je moet niet denken dat het hier wel meevalt of niet gebeurt. We moeten samen alert blijven, want criminelen kunnen hier ook actief zijn.”
Criminelen zoeken in het Noorden steeds vaker de grenzen op tussen de illegale onderwereld en de legale bovenwereld. De ondermijnende activiteiten kunnen allerlei vormen aannemen: van bijvoorbeeld wietplantages tot xtc laboratoria en van zorgcriminaliteit tot dumping van illegaal afval op een afgelegen plek of langs de kant van de weg.
Hou je ogen en oren goed open in je eigen straat, buurt, dorp, omgeving of op je werk, is het advies van de gemeente. En trek bij twijfel of verdachte activiteiten aan de bel.
Zo testte de gemeente – in samenwerking met onder andere It Fryske Gea – de alertheid van de inwoners door op afgelegen plekken zogenaamd ‘drugsafval’ te dumpen, die door de inwoners konden worden opgespoord. Ook werd dit jaar twee keer een campagne gevoerd met een drugslokbus. De bus stond op de Markt in Burgum en later in het winkelcentrum van Gytsjerk.
“In samenwerking met de politie hebben we de drugslokbus neergezet met als slogan ‘Wat soesto?’ Als je denkt dat er iets niet klopt, laat het dan weten. Je kunt de politie bellen of via Meld Misdaad Anoniem van je laten horen”, legt veiligheidsadviseur Janine Poelstra van de gemeente Tytsjerksteradiel uit.”
Serieus
Het gevaar van ondermijning wordt heel serieus genomen, aldus waarnemend-burgemeester Schokker, die in januari plaats maakt voor haar opvolger Kanter Breuker. In de korte waarnemingsperiode was het vooral belang om bestaande projecten te laten doorlopen, vertelt Schokker.
Eén daarvan was de bewustwordingscampagnes rondom ondermijning. Ook de gemeenteraad en ambtenaren werden ‘bijgeschoold’ tijdens een speciale ondermijningsdag. “We kennen de risico’s en gevaren van ondermijning. Het is zaak om de criminele activiteiten al aan de voorkant de kop in te drukken.”
Doelwit
Met name het afgelegen platteland is doelwit, zo is de ervaring. Zo kan er door criminelen aangeklopt worden met de vraag of ze een leegstaande boerenschuur of bedrijfspand mogen huren. “Criminelen zien er heel gewoon uit. Ze doen een aantrekkelijk voorstel, maar als het te mooi is om waar te zijn of als er op een andere manier ‘rode vlaggen’ opgaan, zeg dan direct ‘nee’. Als eigenaar ben je namelijk verantwoordelijk voor wat er in jouw loods of schuur gebeurt.”
In de gemeente zijn al meerdere integrale controles uitgevoerd, waarbij het gebruik van de panden wordt gecontroleerd, vult veiligheidsadviseur Poelstra aan.
Samen
Ondermijning is vooral iets wat in de samenleving samen moet worden aangepakt. Door goede communicatie en voorlichting vanuit de overheid, maar vooral ook door de alerte burger, die aan de bel trekt als iets ‘net doocht’.