Nabestaande
De uitvaartwereld ontvouwde zich voor me 20 jaar terug. De wereld van rouw diende zich aan, voor mij gelukkig destijds niet als deelnemer, maar als toeschouwer. Alles pakte ik aan om deze wereld te doorgronden, de ins- en outs van het uitvaartwezen te leren kennen. Zo belandde ik samen met mijn medewerkster in het theater waar Milou een programma verzorgde over rouwen.
En dan ineens gaat je man dood en ben je een nabestaande… Maar Hoe Besta Je Na???
Die had jezelf willen verzinnen! Want dat is waar we altijd over spreken bij een nagesprek. Heb je tips? Hoe nu verder?
Ik zie nog haar houding voor me: hulpeloos met de handen omhoog en een blik van eindeloos verdriet
Ik ben altijd dankbaar dat ik niet uit eigen ervaring kan putten als iemand me deze vraag stelt na het verlies van een partner, maar hierover ondertussen wel veel ervaringsmateriaal van anderen kan delen. Er is niet één manier van rouwen, maar zovele als dat er mensen rondlopen. Wat een veerkracht kom je tegen dwarsdoor de zee van tranen. Waar de één zichzelf in bescherming neemt en zich thuis afsluit voor de buitenwereld, gaat een ander er vol voor en trekt na de uitvaart met de camper de wereld in. De laatste komt vaak wel terug met de woorden: ‘Ik koe it net fine juh, bleaun mar wat reizgjen’. De rust was niet te vinden.
Zovele factoren hebben invloed op dat rouwproces. Manier van overlijden, jouw afscheid, je eigen karakter, jouw band met de overledene. Emotie’s kunnen op zoveel manieren worden vertaald, als ze jóuw gevoelens maar vertalen, dan heb je de juiste handvatten te pakken. Of dat nu in de sport is, kunst, wandelen met je hond, schrijven van een boek, ontwerpen van een urn/grafmonument, kletsen met je vrienden/familie, maar geef wel uiting aan… Dat is zo belangrijk. De binnenvetter krijgt vaak meer lichamelijke klachten dan iemand die deelt.
Een doelgroep op zich is de generatie van opa’s en oma’s (zeventig, tachtig, negentig). Hoe anders werd er vroeger met verdriet omgegaan. Door de verbeterde en ontwikkelde zorg in de jaren zijn er gelukkig veel minder sterfgevallen binnen één gezin. Veel moeders van toen hebben één of meerdere kindjes verloren, en na de bevalling werd uit bescherming, het doodgeboren kindje bij de moeder weggehaald en veelal bij de kerk onder de heg begraven. Vaak geen naam, geen eigen grafje en er werd niet meer over gesproken. Maar zo’n kindje is altijd weer ‘aanwezig’ als ik over de vloer kom voor de uitvaart van de partner, en wordt soms zelfs genoemd in de overlijdensadvertentie; erkenning na al die jaren, het voelt zo goed en troostend als er uiting aan wordt gegeven. De babymonumentjes die nu alsnog ontstaan, zijn zo welkom en geven hun verdriet een plek; waardevolle initiatieven.
Tijdens een nagesprek na de uitvaart van zijn vrouw, stroopt P. zijn mouw omhoog en laat grutsk de nieuwe tattoo zien met de naam van zijn overleden vrouw. Hij voegt eraan toe: Dan sit se my noch steeds op ‘e hûd! En laitsjend en gûlend tagelyk aait er oer de tattoo.
Sjoerdtje de Haan
Uitvaartonderneemster met een lach en een traan.